In februari schreven we over “Nassau-heiligheid” en de alom erkende deugden van de Luxemburgse groothertogin Maria Adelheid. Vandaag bewandelen we een ander pad dat afwijkt van de grijsgedraaide associatie tussen het Huis van Oranje en de hervorming.

In de geschiedschrijving van het orangisme na de muiterij van 1830 vallen meerdere fasen te onderscheiden. De eerste fase was die van de negatie. Er waren nooit orangisten geweest, zeker niet in onze stad, laat staan in onze familie. We zullen het straks nog hebben over een weinig smakelijk voorbeeld van die historiografie. In een volgende fase werd het orangisme gemarginaliseerd en gereduceerd tot een gelegenheidscoalitie tussen voltairiaanse papenvreters en ambitieuze zakenlieden uit de textielsector. Pas het standaardwerk van professor Els Witte Het Verloren Koninkrijk. Het harde verzet van de Belgische orangisten tegen de revolutie 1828-1850 (2014) slaagde erin die beide karikaturen opzij te schuiven en duidelijk te maken hoe breed het verzet tegen de muiters in 1830 wel werd gedragen, tot in de kleinste dorpen van Vlaanderen, Brabant, Henegouwen, Luik en Luxemburg.

Ook in kerkelijke kringen werd de revolutie meer verworpen dan gedragen, in tegenstelling tot wat de mythe ons sinds de dagen van de droevige kardinaal Engelbert Sterckx ons wil doen geloven. Alleen al in Mechelen zag aartsbisschop de Méan met lede ogen de flauwe remake aan van de Luikse revolutie die hij in 1789 als coadjutor van de Prins-bisschop had meegemaakt. Kanunnik François de Nieulant de Pottelsberghe, eens het laatst benoemde lid van het nobele kapittel van Doornik, las in zijn nieuwe residentie dagelijks de scherpe analyses van zijn Luikse confrater Guillaume Moens, die geen spaander heel liet van de liberaal-katholieke romance met de revolutie. In Antwerpen hadden de lokale orangisten zelfs een officieuze aalmoezenier in de persoon van Petrus Willems, onderpastoor van Oevel. Willems’ pastoraal der getrouwen ergerde Sterckx dermate dat hij hem wegpromoveerde als pastoor van Balen-Hulsen. Als u niet weet waar dat ligt, hoeft u zich niet te schamen, u bent niet alleen.

Victor_Scheppers

Mgr Scheppers

Het is in dat Mechelse milieu dat Victor Scheppers opgroeide, een milieu dat niet meeliep in het doorbreken van de logische band tussen vroom katholicisme en principiële verwerping van de revolutie. Zijn vader was schepen van Mechelen onder Willem I en zijn oom J.F.X. Estrix was in dezelfde periode burgemeester en lid van de Tweede Kamer. Aan hun regeringsgezindheid viel niet te twijfelen. Dat vader Scheppers ook na 1830 lid van het stadsbestuur kon blijven, zegt meer over de invloed van het katholieke orangisme in Mechelen dan over een gebrek aan principes van Corneel Scheppers sr.

4879058471_3168c6d136_b

De woning van burgemeester Estrix in haar huidige staat

In de biografie die ene pater Nimal in 1906 aan Mgr Scheppers wijdde, is over dit alles niets te lezen. Integendeel, zelfs deze redemptorist slaagde erin om het aantreden van Paus Gregorius XVI, van Engelbert Sterckx en van Leopold van Saksen-Coburg als een gelukkige trilogie te beschouwen, die de voorwaarden schiep voor het werk van Mgr Scheppers. Sterker nog, Nimal (en sommigen met hem) suggereert dat Sterckx het beleid voerde dat zijn voorganger aartsbisschop de Méan uit angst en zwakte niet durfde te voeren, maar wel ondersteunde. Negatie, we wezen er al op.

De roeping van Mgr Scheppers was gevormd toen hij begin 1830, onder het koningschap van Willem I, het Mechelse seminarie binnenstapte. Aan politiek deed hij niet, maar zijn biotoop was die van het katholieke orangisme. Wij sluiten ons dus graag aan bij het gebed om zijn zaligverklaring te bekomen. Hij is uiteindelijk iemand van de familie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s